GLASUVA NA POMAČİ & ......POMAK HALKININ SESİ
Uye olarak desteklerimizi sunalim.

Devşirme Üzerine

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek

default Devşirme Üzerine

Mesaj tarafından pomaklar.com Bir Paz Mart 23, 2008 1:07 pm

Devşirme Üzerine

Devşirme çok kısa bir tarifle, devletin kapıkulu ocakları olan sipahilerle, yeniçerilerin yenilenmesini sağlamak için ortaya çıkmıştır, çünkü insan ve savaşçı yüzü yenilenmek zorundadır. Devşirme yöntemi Çelebi Mehmet zamanında başlamış olsa da kanunlaşıp bir sisteme kavuşması II: Murat döneminde gerçekleşmiştir. Devşirme Hıristiyan çocuklarından yapılmaktadır demekteyiz peki neden Hıristiyan çocukları? Çünkü Musevi toplumundan, Osmanlı’nın Musevi kompartımanından devşirme alındığı görülmemiştir. Bunun nedeni antisemitizm veya Yahudi aleyhtarlığı değildir, bunun sebebi Yahudilerin şehir toplumu olmasıdır. Devşirme usulünde temel şartlardan birisi şehirli çocuğun devşirilmemesidir. Çünkü şehirli çocuğun gözü açıktır, muhtelif akımlara mensup olabilir. Bu yüzden kültür bakımından artık kendine göre bir kişiliğe kavuşmuş, bir kimlik elde etmiştir. Dolayısıyla bu ocağın gerektirdiği tekdüze, tek yönlü bir kimliğin şehirliye verilmesi mümkün olmayabilir. Bunun dışında Müslüman çocuğunun devşirmeye alınmaması genel bir kuraldır ama bunun istisnası yok değildir.



Sanılanın aksine çocuklar devşirildiklerinde kimliklerini unutacak yaşta değillerdir.yani ileride hangi köyden geldiklerini analarını babalarını hatırlayabilmektedirler. Mesela hoş bir hikayedir.Ayaz Paşa bir kış kendisine eski partal ayakkabılar veren fakir bir kadına ( ki güney Arnavutlukludur) bir şükran ifadesi olarak zamanla sakladığı o pabuçların içini altınla doldurup göndermiştir. Kısacası herkes kendi geldiği yeri bilir, unutulan tek şey şüphesizki çocukların konuştukları dil ve dinleridir.



Yukarıda da belirttiğimiz gibi Devşirilen çocuk 8,9 yaşlarından küçük 13 14 yaşından büyük olmamak kaydı ile seçilirdi.. daha küçük yaşlarda olanların devşirilmesi bir külfettir çünkü küçük çocuk hastalanabilir, bulaşıcı hastalıklarını tamamlamamıştır, devletin bu gibi aksaklıklarla uğraşması yersizdir… daha büyükler ise sakallı olarak tabir edilirler, sakallıların ise yetiştirilme çağı geçtiğinden artık tercih edilmezler. Ancak Mimar Sinan gibi büyük yaşta devşirtilmiş çocuklarda yok değildir. Bunların özellikleri de sahip oldukları yetenekten ötürüdür. ( bazı klasik ve çok ihtisas isteyen sınıflar için mesela ordudaki istihdam birliği ve bayındırlık birliği diyebileceğimiz hassa mimarlar ocağı için, lağımcılar için bu işlerden anlayan çırak kalfa gibi gençler bu gruba dahildir.)



Devşirme işlemi devşirme emini ve devşirme katipleri tarafından yapılırdı. Sanılanın aksine her yıl devşirme yapılmaz iki yıl üç yıl gibi çeşitli aralıklar ile ihtiyaca uygun olarak devşirilirdi. Devşirilen çocuk sayısı ise zaman zaman 5-6 bine ulaşabilirdi. Devşirilen çocuklar belirli merkezlere getirilir, sünnet ettirilir ve ondan sonra da ayrılırlar. Çok zeki ve güzel olanları Enderun mekteplerine alınır ki burada bunlar saray hizmetlileri olacaklardır ve belirli bir kademeden sonra Birun’a çıkmak dediğimiz, yani sancak beyi payesine veya ona eşit payelerle devlet hizmetine gireceklerdir. Dünyada hemen hemen hiçbir devletin protokolü, yüksek zümreye baktığımız zaman Osmanlı Devleti kadar göz alıcı değildir. Çünkü Osmanlı devleti protokolü hepsi fiziki bakımdan mükemmel, fevkalade zeki ve tüm ırkların en seçkinlerinden meydana gelmiş devlet adamlarından oluşur.



Devşirme bazılarının sandığı gibi gidip zorla alınmaz, bilakis aileler çocuklarının devşirilmesi için istekte bulunurlar, çünkü bu çocuklarının ileride önemli bir devlet adamı olabilmelerinin kapısını açmaktadır. Elbette her çocuk baş vezir olamayacaktır, kimisi savaşta ölecektir kimisi yeniçeri neferi olarak kalacaktır bu günümüzde Harbiye’ye giren onlarca çocuktan kimisinin genelkurmay başkanı olurken kimisinin albay bile olamadan emekli olmasına benzetilebilir.



Devşirme bir hayat tarzıdır. Enderun’a alınmayanlar bile İstanbul’a yakın köylerdeki Türk bir aileye verilerek Türkçe’yi öğrenirler.Yeniçeri adayının burada öğrendiği Türkçe ve din bilgisi de çok önemlidir.Rafine bir medrese dindarlığı verilmiyor bu çocuklara, Bir köylünün dindarlığı veriliyor, en esas unsuru bu. Bir dil ve medeniyet en sağlam şekliyle alt tabakada öğrenilir. Mesela Fransızca öğrenmek istiyorsan Fransa taşrasına gideceksin ya da köylü ailenin yanında kalacaksın ki Fransız medeniyetine adım atabilesin.



Peki her devşirme köylü müdür? Elbetteki hayır. Örneğin Sokulu Mehmet paşa, çok ünlü bilgili bir ruhban ailesinin çocuğu olarak aramıza girmiştir. Ama şunu da söylemek gerekir ki, çok iyi bir Müslüman olmuştur. Zaten bu sistemin en önemli tarafı da budur.



Bu asimilasyon, bu eğitim amalgamı ve kabullenmesinin nasıl olduğu çok önemlidir. Enderun başlı başına bir müessesedir ve onun tarihini çok iyi bilmek gerekmektedir. Burada insanlar birbirlerine siz diyerek konuşurlar, laubalilik yoktur. Daha da ilginci Enderun’un dişi bir izdüşümü vardır. O da bizatihi Harem’in kendisidir. Haremdeki bütün kızlar sanıldığı gibi Padişah için toplanmış değildir. Orada Padişah’a takdim edilecek kızların olduğu doğrudur ama neticede birtakım kızlar orada hizmetli olarak kalır. Ancak asıl önemlisi buradaki Türkçe ve İslam’ı öğrenen ve Osmanlı saray medeniyetinin benimsetildiği bu kızların bir kısmının Birun’a çıkan Enderun halkıyla baş göz edilmesidir. (Bir başka yazımda Harem konusunu inceleyeceğim.)







Devşirmelik 17. asırda azalmıştır. Evliya çelebi’nin de verdiği bilgilere göre IV. Murat zamanında 8.000 kişi kadar, 18. asırda, III. Ahmet zamanında 1.000 kişi civarı devşirilmiştir. Ve yine asrın ortalarında Türklerde bu kategoriye girmeye başlamıştır. Kul sisteminin esasını oluşturan bu uygulama XIX. Yüzyıla kadar yürürlükte kalmıştır.

Erhan Afyoncu; Sorularla Osmanlı İmparatorluğu ( C.1 )

İlber Ortaylı; Osmanlıyı Yeniden keşfetmek

Mehmet Ali Ünal; Osmanlı Müesseseleri Tarihi

http://www.os-ar.com/modules.php?name=Encyclopedia&op=content&tid=501976

http://www.dallog.com/buyutec/devsirme.htm

http://www.metalforum.biz/tarih/kavramlar/devsirme.htm

Kaynak site: http://candy.azbuz.com/readArticle.jsp?objectID=5000000000576734

_________________
Edna Pomashka Obich
Bir Pomak Sevdası
www.facebook.com/pomakistan
avatar
pomaklar.com
Admin
Admin

Erkek
Mesaj Sayısı : 1454
Yaş : 44
Yaşadığınız Yer - Doğum yeri : İsveç ( Pehlivanköy )
İşiniz : Yazar,araştırmacı),Siyaset
Tesekkur : 42
Puan : 1467
Kayıt tarihi : 27/05/07

Character sheet
Blog: test

http://pomaknews.com

Sayfa başına dön Aşağa gitmek

Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön

- Similar topics

 
Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz